Trafik-Çevre Bilgisi ve Ýlkyardým Öðretmeni

Çok sýcak günler yaþamaktayýz. Sýcaklýklar ekonomimizi, çalýþma hayatýmýzý, ruh ve beden saðlýðýmýzý olumsuz yönde etkilemektedir.

Tatil dönemi olmasý nedeniyle tatil, giyinme ve beslenme alýþkanlýklarýmýz ile güneþ, sýcak, bitkinlik ve baygýnlýk hakkýnda bazý tespit ve önerilerde bulunacaðým.

Sýcak Bitkinliði, Kramplarý, Çarpmasý

            Hayat ve enerji kaynaðý olan Güneþ, bazý durumlarda hayatýmýzý tehdit edebilir. Ýnsan vücudunun yaþam formülü olarak da bilinen metabolizma döngüsünün saðlýklý olarak iþleyebileceði vücut iç sýcaklýðý 37 derece civarýndadýr. Vücut ýsýmýz artarsa cilt altýndaki kan damarlarý geniþler ve ter bezlerinden salgýlanan ter miktarý artar. Üzerimizdeki elbiseleri çýkarmak ve soðuk bir ortama kendimizi atmak isteriz. Böylece vücut ýsýmýzý normal sýnýrlar içerisinde tutmuþ oluruz.

           Hava sýcaklýðýnýn artmasý, günlerin uzamasý ve aktivite artýþý nedeniyle vücudumuzun sývý kaybý kýþ aylarýna göre hemen hemen iki katýna çýkar. Bu, gerek terleme, gerekse buharlaþma yolu ile olur ve sývý kaybý ile birlikte vücudumuzun tuz dengesinde de bozulmalar görülebilir. Bu bozukluklar; halsizlik, fenalýk hissi, kas aðrýlarý, kramplar hatta kalpte ritim bozukluklarýna dahi neden olabilir.  

Sýcaða maruz kalmayla geliþen tehlikeleri üç grupta ele alabiliriz:

1. Sýcak Kramplarý

2. Sýcak Bitkinliði

3. Sýcak Çarpmasý

Sýcak Kramplarý

         Aþýrý egzersizden sonra ve çoðunlukla bacak kaslarýnda aðrýlý kramplar þeklinde kendini gösterir. Sýcak kramplarýnýn nedeni pek bilinmemekle birlikte, ýsýnma hareketlerinin yapýlmadan ya da yetersiz yapýlmasýndan sonra aþýrý egzersiz yapýlmasýna baðlanabilir. Netice olarak vücudun su-tuz daðýlým dengesi bozulmuþtur. Egzersiz sonucu geliþen sývý kaybýnýn, duyarlý kaslara etkisiyle iliþkili olabilir.

Sýcak kramplarý olan bir hasta ile karþýlaþýrsanýz neler yapmalýsýnýz?

1. Önce hastayý bulunduðu ortamdan uzaklaþtýrýnýz. Mümkünse serin bir ortama alýnýz.

2. Hastayý yatýrarak veya oturtarak dinlendiriniz. Böylece bacaklarýndaki kramplar geçecektir.

3. Aðýzdan su veya sulandýrýlmýþ dengeli tuz solüsyonlarý(tuzlu ayran ya da bir litre suya iki tatlý kaþýðý þeker bir tatlý kaþýðý tuz) vermek yararlý olacaktýr.

Uyarý:Sakýn hastaya aðýzdan tuz vermeyiniz!!!

Unutmayýnýz ki! Sýcak kramplarý uzun süre devam etmezler ve kalýcý bozukluk yapmazlar. Aþýrý egzersizle yeniden ortaya çýkabilirler.

Sýcak Bitkinliði veya Baygýnlýðý

Aþýrý sýcaða maruz kalma sonucu en sýk karþýlaþýlan rahatsýzlýktýr. Aþýrý terleme sonucu su-tuz kaybý ve sonuçta kan hacminin azalmasýyla þok geliþir. Bu durumda terleme fazladýr, ancak ýsý kaybý azdýr. Cilt soðuk-nemli ve yüz gri- soluktur. Baþ dönmesi, göz kararmasý, çarpýntý ve bayýlma hissi görülebilir. Bazen de baþ aðrýsý ve bulantý eþlik edebilir.

Sýcak bitkinliði veya baygýnlýðý belirtileri olan hasta için neler yapmalýsýnýz?

1. Hastayý serin bir ortama götürünüz ve üzerindeki sýký giysileri çýkartýnýz.

2. Hastayý sýrtüstü yatýrýnýz ve ayaklarýný vücut seviyesinden 30 cm yükseltiniz(Þoka karþý önlem).

3. Bilinci açýksa, su veya dengeli tuz solüsyonlarý içirilmelidir. Sakýn bilinci kapalý hastaya aðýzdan sývý veya katý herhangi bir þey vermeyiniz!

Hastalarýn çoðu, bu önlemlerle yaklaþýk yarým saat içerisinde kendisine gelir. Belirtiler düzelmezse veya ilerlerse, hastayý mutlaka en yakýn saðlýk kuruluþuna götürünüz.

Sýcak Çarpmasý

          Aþýrý sýcaða maruz kalmanýn, en az görülen ve en dramatik sonucudur. Güneþ altýnda uzun süre kalmaktan, güneþ ýþýklarýnýn baþa doðrudan temasýndan ya da çok sýcak kapalý ortamda kalmaktan dolayý beyindeki ýsý ayarlama merkezi bozmuþtur. Sýcak çarpmalarýnda vücut ýsýsý 40 derecenin üzerine çýkar, metabolizma durur ve hýzlý doku zararý geliþir. Sýklýkla aþýrý sýcak dalgalarý sýrasýnda, iyi havalanamayan ve nemli binalarda yaþayan yaþlý hastalarda, yoðun fiziksel aktivite sýrasýnda görülür.

Ayrýca sýcak yaz gününde, arabada kilitli olarak býrakýlan çocuklarda da sýcak çarpmasý görülür. Son örnek ülkemiz insanýný yakýndan ilgilendiriyor. Özellikle tatil yörelerinde çalýþan aþçý hemþerilerimiz, çocuklarýný yaz okullarýna göndermektedir. Servis araçlarýnda uyuyan çocuklarýn unutulup, sýcak çarpmasý nedeniyle ölme tehlikesi vardýr!!!

Sýcak çarpmasý olan kiþilerde terleme mekanizmalarý bozulduðu için terleme olmaz ve cilt kurudur. Tedavi edilmemiþ sýcak bitkinliði sýcak çarpmasýna ilerlemiþse aksine cilt nemlidir. Sýcak çarpmalarýnda hastanýn bilinci giderek kapanýr, nabýz sayýsý ve dolgunluðu azalýr. Tedavi edilmezse daima ölümle sonuçlanýr.

Sýcak çarpmasý belirtileri olan hasta için neler yapmalýsýnýz?

1. Hastayý hýzlýca sýcak ortamdan uzaklaþtýrýnýz, giysilerini çýkartýnýz ve üzerine ýslak havlular koyunuz.

2. Klimasý maksimum serinliðe ayarlanmýþ bir ambulans veya araçla, hastayý en kýsa sürede hastaneye götürünüz. Hastanýn durumu hakkýnda hastaneye mutlaka önceden bilgi veriniz! Çünkü bu hastalar için acil serviste buzlu su banyosu hazýrlanmasý gerekir.

Çok Önemli Uyarýlar!

1. Güneþin yakýcý etkilerinin yoðun olduðu 11-16 saatleri arasýnda, korunmalý ya da korunmasýz olarak güneþ altýnda kalmayýnýz ve sýcak ortamlarda egzersizden kaçýnýnýz.

2. Deðerli varlýklarýmýz olan çocuk ve bebeklerinizi araçlarýnýzda býrakýp kýsa süreli de olsa bir yere gitmeyiniz.

3. Çocuðunuz okuldan eve servis aracýyla geliyorsa, servis þoförünü ortalama varýþ süresini aþtýðýnda hemen arayýp, çocuðunuz hakkýnda bilgi alýnýz. Görevlerinin bilincinde olan, güvenilir servis firmalarýný tercih ediniz.

Tatil Anlayýþýmýz:

          Özellikle sýcak yaz günlerinde serinlemek ve tatil yapmak için kendimize göre deðiþik yöntemlerimiz var, en tercih edileni, denize gitmek, güneþte bronzlaþmak. Güneþin hayatýmýz için yararlý etkileri olduðunu tartýþamayýz. Yeryüzüne ulaþan güneþ ýþýnlarýnýn en önemli faydalarýný D vitamini sentezi, çeþitli zararlý mikroorganizmalarýn yok edilmesi, psikolojimiz üzerine olan pozitif etkileri olarak sayabiliriz.

            Fakat bunun yanýnda bilinçsizce yanmak, cildin bronzlaþmasý için saatlerce güneþ altýnda deriyi yakmak, sakýncalý olan öðle saatlerinde bile güneþte kalmak çýlgýnlýk boyutuna ulaþmýþtýr.  Bronzlaþma tüm dünyada ve toplumumuzda saðlýklý bir görünüm ile iliþkilendirilse de dermatologlar için bronzluðun anlamý deri hasarý! Deri ne kadar bronz ise o kadar hasar almýþ demektir. Demek ki bu konuda bulduðumuz çözüm yanlýþ!

            Bence doðru çözüm; serinlemek ve dinlenmek için köy ve yaylalar tercih edilmeli. Sabah kuþ sesleri ile uyanmak, gece saman yolundaki yýldýzlarý seyrederken üþümek, çam kokusunu ciðerlerine çekip, oksijen ile cildi gençleþtirip, kaný temizlemek, ormanda yürüyüþ yaparken eklemlere, kaslara egzersiz yaptýrmak daha saðlýklý bir serinleme ve dinlenme, daha güzel bir tatil deðil midir? 

Diyabetik hastalar (Þeker Hastalarý)

           Özellikle diyabetik hastalar, tatilleri için çok fazla sýcak ve nemin olduðu kýyýlar yerine, daha az nem ve daha bol oksijenin olduðu yayla turizmini ve kültür turizmini tercih etmelidirler. Ayrýca 24 saat yiyecek servisi olan açýk büfe kahvaltý ve yemek veren tatil tesislerinde çok dikkat edip, gerekirse durumlarýna uygun menü hazýrlanmasýný saðlamalýdýrlar.

            Artmýþ aktivite ve öðün saatlerinin aksatýlmasý hastalarda hipoglisemi denilen þeker düþüklüðüne neden olabilir. Bu durum hastalarýmýz için çok tehlikeli durumlar oluþturabileceðinden, uzun yürüyüþ, yolculuk gibi durumlarda ara öðünlerini aksatmamalarý için yanlarýnda yiyecek taþýmalarý, uyku saatine ve süresine dikkat etmeleri, alkol alýmý da kan þekeri ayarýný bozacaðýndan alkolsüz ve þekersiz sývý gýdalarýn tüketimine önem vermeleri gerekmektedir. Uzun süre aç kalmamalý, bir kerede çok fazla yemek yememelidirler. Gerek insülin, gerekse oral olarak þeker düþürücü ilaç kullanan hastalarýn bu ilaçlarýn etkilerinin maksimum olduðu dönemlerdeki ara öðünlerini atlamamalarý çok önemlidir.

            Kalorisi ve þeker düzeyi yüksek olan; çilek, kiraz, kavun ve diðer tüm meyveler, ana ve ara öðünlerde kalori deðerleri göz önüne alýnarak doktor tavsiyesine göre tüketilmelidir. Uygun miktarda yenildiðinde büyük yarar saðlayan meyveleri de çok miktarda tüketirsek kan þekerimizde yüksekliðe ve buna baðlý rahatsýzlýklara yol açabilir. Yaz aylarýnýn en lezzetli yiyeceði dondurma da maalesef kan þekeri ayarýmýzý bozan yiyeceklerde biridir. Ancak þekersiz üretilmiþ diyet dondurmalarýn doktor kontrolünde ve diyet deðiþim listesi ile kalorisi hesaplanarak kullanýmý olabilir.

         Yaz aylarýnda ayak bakýmý da çok önemli bir konudur. Yazýn çorapsýz ayakkabý ve terlik giyme alýþkanlýðý, þeker hastalýðýna baðlý olarak duyu azalmasý ve damarlarda daralmalar oluþturabileceðinden ayaklarýmýzda yara açýlmasýna neden olabilir. O yüzden yazýn da rahat kesimli, ortopedik tabanlý, iç astarlý ayakkabý ve yumuþak sýkmayan (merserize, pamuklu) çorap giyip, ayaklarýmýzý her gün yýkayýp, herhangi bir yara ya da renk deðiþikliði var mý diye kontrol etmeliyiz. Kumsalda, taþlýk kesimde ve kýrlýk arazide çýplak ayakla dolaþmamalý, kumsalda ayaklarýmýzýn yanmamasý için güneþlenirken üstünü ince bir tülbentle örtmeliyiz. Yine gerek ayaklarýmýz ve bacaklarýmýz gerekse vücudumuzun diðer bölgeleri böcek ve kene ýsýrmalarýna karþý korunmalýdýr, bu ýsýrýk bölgeleri enfeksiyon kaynaðý olabilir.

            Yaz aylarýnda dik gelen güneþ ýþýnlarýndan özellikle kaçýnmak önemli bir konudur. Þeker hastalýðýna baðlý olarak duyu kusuru oluþmuþ hastalarda güneþlenirken ya da çalýþýrken uzun süre güneþ ýþýnlarýna maruz kalmaya baðlý olarak yanýklar oluþabilir ve bu yanýklarýn tedavisi büyük güçlükler doðurabilir. Hastalarýmýz sabah erken saatlerde yada akþam üstü güneþ ýþýnlarýnýn eðik geldiði zamanlarda güneþlenmeli ve 20-30 dakika gibi kýsa sürelerle güneþte durmalýdýrlar. Þapka ile baþlarýný korumalý ve tercihen güneþlenirken bile ince bir giysi giymelidirler.

         Diyabetli hastalarýn tatile çýkmadan önce doktorlarýna baþvurup, genel kontrollerini yaptýrmalarý ve karþýlaþacaklarý sorunlarda doktorlarý ile görüþüp önlem almalarý da önemli bir konudur.

Serinleten Ýçecekler:

       Köydeki evimiz yol kenarýnda olduðu için, gelen, geçen mutlaka selam verir, yolcular gölgede serinlemek için kýsa molalarýný evimizin önündeki oturma yerinde verirlerdi. Rahmetli babaannem mutlaka bir tas soðuk ayran ikram eder, yolcunun serinlemesini, dinlenmesini saðlardý. Güz çalýþmalarýnda harmanda buz gibi ayran ya da kiren (kýzýlcýk) suyu ilaç gibi gelirdi. Bu arada evlerimizde henüz buzdolabý yoktu ama soðuk su pýnarlarýmýzdan taze olarak akardý. Fakat yine de gece balkona, bakýr ibriklerle su konulur, öðle sýcaðýna kadar da serin bir yerde muhafaza edilir, buz gibi içilirdi. Bugün de en iyi serinletici içecek bence az tuzlu ayrandýr. Hem su ve tuz kaybýný giderir, hem de içimizi serinletir. Evde yapacaðýmýz ayran yayýk ayranýnýn tadýný vermese de, biraz maden suyu katýp çalkalayýp içersek az da olsa bu tadý yakalamýþ oluruz. Maden suyunda bulunan mineraller de her zaman faydalýdýr. Ayraný bu þekilde içmenizi tavsiye ederim, yalnýz maden suyu çok ilave edilmemeli, uygun damak tadý için az miktarda ilave edilmesi uygundur. Su ise tartýþmasýz en iyi içecektir, su kaybýný gidermek için bol bol su içilmelidir.

Kola,Gazoz,Bira!!!

4 Temmuz 2008 Cuma günü 1 Recep 1429 mübarek üç aylarýn baþladýðý gündür.
Üç aylar'ý nasýl deðerlendirelim?
3 Aylar ne demektir? Bize ne anlatýr?

Ýki Cihan Güneþi Sevgili Peygamber Efendimiz, saâdet meclisinde oturuyordu. Mescide bir esir grubu getirildi. O sýrada Allah Resûlü (sas), bir kadýnýn yana yakýla bir þeyler aradýðýný gördü. Kadýn yakaladýðý her çocuðu sinesine basýyor, kokluyor sonra býrakýyordu.
Sonra kendi yavrusunu buldu, baðrýna bastý. Doyma bilmeden onu öpüyor, kokluyor, tekrar baðrýna basýyordu. Allah Resûlü (sas) bu manzara karþýsýnda iyice doldu. Hýçkýra hýçkýra aðlayarak parmaðýyla yanýndakilere bu kadýný gösterdi ve: “Þu kadýný görüyor musunuz?” dedi. Sahabe cevap verdi: “Evet Ya Rasulallah!” Allah Resûlü (sas) tekrar: “Bu kadýn þu kucaðýndaki çocuðunu cehenneme atar mý?” diye sordu. Sahabe “Hayýr ya Rasulallah!” karþýlýðýný verdi. Ve iþte bunun üzerine Ýki Cihan Serveri þu hikmet dolu sözleri söyledi: “Allah o kadýndan daha þefkatlidir, kullarýný cehenneme atmak istemez.”

Ýþte böylesine baþdöndürücü bir þefkat ve merhamete sahip olan Allahu Teala, sene içinde kullarý için gönül dünyalarýnda adeta bir manevi hamle yapmalarý adýna bazý özel gün ve geceler yaratmýþtýr. Bu özel zaman dilimlerinde Cenab-ý Hakk’ýn rahmet esintileri saðanak saðanak yaðmaktadýr. Þu günlerde bu zaman dilimlerinden “üç aylar”a kavuþmanýn sevincini yaþýyoruz. Malum olduðu üzere halkýmýz arasýnda Arabi aylardan Recep, Þaban ve Ramazan aylarýna “üç aylar” deniyor.

Ahiret ticaretinin yapýldýðý kazançlý bir pazar durumunda olan üç aylar, yýlda ancak bir defa açýlýr ve üç ay boyunca devam eder. Ýstifade edebilenlerin çok þey kazandýðý bu pazarý kaçýranlar gelecek mevsimi beklemek zorundadýr. Tabii ömürleri yeterse. Kimse yarýna çýkmaya garanti veremediði gibi gelecek mevsime yetiþmeyi de taahhüt edemez. Öyleyse yapýlacak iþ, bu mevsimi çok iyi deðerlendirmek, bunun için de onu elimize geçen son fýrsat olarak kabul etmek.

Üç aylar fýrsat günleridir, çok bereketli bir kazanç mevsimidir. Böylesine bir koyup binler alabileceðimiz kazanç kuþaðýnda kaybetmemek için bu günleri iyi deðerlendirmeliyiz.

***

ÜÇ AYLARA HAZIR MISINIZ?

Bu günlerde müminler, birbirleri ile tebrikleþmeli, birbirlerini yemeklere çaðýrmalý, çocuklar sevindirilmeli, fakirlerin gönlü alýnmalý, ihtiyaç sahiplerinin ihtiyaçlarý giderilmeli, anne-babanýn, masum ihtiyarlarýn dualarý alýnmalý, hasýlý bu aylar daha canlý ve daha verimli yaþanmalýdýr.

Bütün bu yapýlanlar bir yarýþ havasý içinde yapýlýrken ihlaslý yapmaya da azami dikkat gösterilmeli. Zira ihlasla yapýlan küçük bir amel, ihlassýz yapýlan pek çok amelden üstündür. Bu sayede hem cemiyete huzur gelmiþ, hem de manevi bir atmosfer meydana getirilerek, ilahi rahmetin celbine zemin hazýrlanmýþ olur. Yapýlan ibadetler, okunan Kur’anlar, Cenab-ý Hakk’a yükselen inilti ve ýzdýrap dolu dualar, akýtýlan gözyaþlarý, yapýlan tevbe, istiðfarlar yaðmuru çeken bulutlar gibi ilahi rahmeti kendisine çeker.

Ýlahi rahmet, semamýzý kapladýðý zaman onu hayat kaynaðý yaðmurlar gibi lütuflar, ihsanlar, ikramlar ve hediyeler takip eder. Böylece gelen rahmet damlalarý günahlarýmýzdan, gafletimizden dolayý kirlenen manevi hayatýmýzý da temizler.

Öyleyse daha ne duruyoruz. Haydi hep beraber, ilahi rahmet ve lütuflara hasret insanlar olarak baþýmýzý okþayacak rahmet bulutlarýnýn celbine ve onu takip edecek ilahi ihsanlara kendimizi hazýrlayalým.

Bu bereketli günleri nasýl deðerlendirelim?

1. Bol bol Kur’ân-ý Kerim okuyalým.

2. Peygamber Efendimiz (sas)’in þefaatini ümit ederek, O’na salât ü selâmlar getirelim.

3. Kaza veya nafile namazlar kýlalým.

4. Dünyaya gönderiliþ amacýmýzý ve gidiþatýmýzý düþünerek tefekkürde bulunalým.

5. Ýþlediðimiz günahlar için bu bereketli günlerin yüzü suyu hürmetine samimi ve gönlümüzden gele gele tevbe ve istiðfarda bulunalým.

6. Bir dua listesi oluþturarak sevdiðimiz insanlara bol bol dua edelim.

7. Geceleri deðerlendirerek haftanýn belirli günlerinde teheccüd namazý kýlalým.

8. Bu günlerde Allah Resulü’nün diðer günlere nazaran daha çok oruç tuttuðunu ve devamlý hayýr yapma peþinde olduðunu görüyoruz. Biz de tutabildiðimiz kadar oruç tutmalý ve elimizdeki imkanlar nispetinde muhtaç olan insanlara maddi yardýmlarda bulunarak onlarý sevindirmeliyiz.

Rahmetin saðanak saðanak yaðdýðý günler geliyor

REGAÝB GECESÝ

Regaib, “çokça raðbet edilen, kýymetli, deðerli, ihsan” manalarýna gelen Ragibe kelimesinin çoðuludur. Buna göre Regaib Gecesi denilince; “çok lütuf ve ihsan dolu, kýymetli ve deðeri büyük, çok iyi deðerlendirilmesi gereken gece” manasý anlaþýlýr. Halk arasýnda üç aylar diye meþhur olan Recep, Þaban ve Ramazan aylarýndan Recep ayýnýn ilk perþembeyi cumaya baðlayan gecesi olan Regaib Gecesi, ayný zamanda Ramazan ayýnýn da ilk habercisi olma þerefini taþýmaktadýr. Rahmet kapýlarýnýn ardýna kadar açýk olduðu bu gece gaflet içinde geçirilmemeli, bir fýrsat gecesi olarak deðerlendirilip ona göre hareket edilmelidir.

RECEP AYI

Üç aylarýn ilki olan Recep, “tazim ve tekrim olunan ay” ve “hazýrlanmak” manalarýna gelmektedir. Peygamber Efendimiz (sas) bu aya ulaþtýklarýnda “Allah’ým! Receb’i ve Þaban’ý hakkýmýzda mübarek kýl ve bizi Ramazan’a kavuþtur” diyerek dua ederlerdi. Bu ay içinde ayný zamanda Mi’rac, Berat ve Kadir Gecesi gibi mübarek zaman dilimlerinin de bir müjdecisi olan “Regaib” gecesi vardýr. Regaib, pek çok ata ve ihsan” manasýna gelen “Ragibe” kelimesinin çoðuludur. Bu gecede Cenab-ý Hak engin rahmetiyle tecelli edip sonsuz maðfiretiyle muamelede bulunduðu için geceye bu isim verilmiþtir. Recep ayýnýn 27. gecesi ise Mirac Kandili’dir. Mirac, kelime manasý itibarýyla “merdiven”, “yükselecek yer”, “en yüksek makam” manalarýna gelmektedir. Bu gecede Ýnsanlýðýn Ýftihar Tablosu (sas) bir mucize olarak Mekke’deki Mescid-i Haram’dan Kudüs’teki Mescid-i Aksa’ya ve oradan da göklerin Ýlahi derinliklerine doðru pervaz edip ruhen ve bedenen Cenab-ý Hakk’ýn huzuruna çýkmýþtýr.

ÞABAN AYI

Üç aylarýn ikincisi olan Þaban, kelime manasý itibarýyla “daðýlan”, “saçýlan” manalarýna gelmektedir. Bir rivayete göre Efendimiz (sas), Þaban ayýnda Ramazan için pek çok hayýr daðýldýðý için bu aya bu ismin verildiðini ifade etmektedir. Þaban ayý içerisinde Berat Kandili vardýr. Berat kelimesi, “borçtan, isnat edilen suçtan, ruha azap veren sýkýntýlardan kurtulmak” manalarýna gelmektedir. Bu gecede Kur’an-ý Kerim, Levh-i Mahfuz’dan alýnmýþ ve bir bütün halinde dünya semasýna indirilmeye baþlanmýþtýr. Bu sebeple bu gece hürmetine pek çok günah baðýþlandýðý için geceye Berat Gecesi denilmiþtir. Yine bu ay içinde hicretin ikinci senesi Müslümanlarýn kýblesi Mescid-i Aksa’dan Kâbe’ye çevrilmiþtir.

RAMAZAN AYI

Üç aylarýn sonuncusu olan Ramazan ayý, on bir ayýn sultaný ve aylarýn en faziletlisidir. Zira bu ayda Kur’an nazil olmaya baþlamýþ ve ay boyunca oruç tutmak farz kýlýnmýþtýr. Ramazan kelimesi “kýzgýn taþ” manasýna gelen “Ramid” kelimesinden türetilmiþtir. Ramazan ayý çok sýcak ve hararetli bir zaman dilimine tevafuk ettiði için ona bu isim verilmiþtir. Ayrýca nasýl ki kýzgýn taþ etrafýndakini yakýp yok ederse Ramazan da kullarýn günahlarýný yakýp mahvettiði için bu aya bu ismin verildiðini söyleyenler de olmuþtur. Bazýlarý ise Ramazan kelimesinin “yaðan yaðmur” manasýna gelen “ramýd” kelimesinden türetildiðini ve nasýl ki yaðmurun yaðmasý neticesinde yeryüzünün temizlenmesi gibi Ramazan ayýnda da günahlarýn temizlenmesi sebebiyle bu aya bu ismin verildiðini söylemiþlerdir. Kur’an’ýn indirilmeye baþlandýðý bu ay içinde Kur’an-ý Kerim’deki ifadesiyle bin aydan daha hayýrlý olan “Kadir Gecesi” vardýr. Bu gece Allah’ýn müminlere bahþettiði çok yüce bir ikramýdýr. Ramazan’ýn her gecesinin dolu dolu geçirilmesi için bu gecenin zamaný gizlenmiþtir. Ancak Kadir gecesinin Ramazan’ýn son on günü içinde olduðuna dair güçlü iþaretler vardýr.
Zaman-Ailem

Bolu'nun eþsiz doðal güzellikleri ve tarihi yerleri ile ünlü Ýlçesi Yeniçaða, mutlaka gezilmesi görülmesi gereken yerler arasýnda yer alýyor.
Bu yerlerin en baþýnda Yeniçaða ovasýnýn ortasýnda 2780 dekarlýk bir alaný kaplayan Yeniçaða Gölü yer almaktadýr. Ýçinde onlarca çeþit balýðý ve etrafýnda yüzlerce çeþit kuþu barýndýran Yeniçaða gölünün etrafý tam bir dinlence yeridir.Birbirinden güzel yüzlerce kuþ sesinin içinde güneþin batýþýný izlemek için Yeniçaða’ ya gelmek ve bu güzel atmosferi mutlaka yaþamak gerekir. Göl Çevre ve Orman Bakanlýðý Milli Parklar Genel Müdürlüðü tarafýndan uluslar arasý Ramsar kapsamýna alýnmýþ ve korunmasý gereken sulak alan ilan edilmiþtir. Kuþlar tarafýndan cennete çevrilen Yeniçaða gölü etrafýnda son bir iki yýldýr yapýlan yoðun çalýþmalar devam etmektedir. Halkýn Kuþ Cenneti olarak tanýmladýðý bu güzel yer, Türkiye’ nin de resmi , sayýlý Kuþ Cennetlerinden birisi olacaktýr. Ayrýca halk ozaný Þair Dertli'nin mezarý Ýlçenin Þahnalar Köyüne nazýr D-100 karayolu üzerinde Þair Dertli dinlenme tesisleri yanýnda bulunmaktadýr. Yeniçaða Kolonyasý, Yeniçaða Maden Suyu ile de ünlü olan Ýlçede, kalýnabilecek oteller ve öðretmenevi vardýr. Not: Balýk avlamak yasak deðildir. Olta ve mangalýnýzla geldiðinizde göl kenarýnda doyumsuz manzara eþliðinde, harika bir piknik yapabilirsiniz.

Bu yýl 24. gerçekleþtirilecek olan Uluslararasý Mengen Aþçýlar ve Turizm Festivali 20-21-22 Haziran 2008 tarihleri arasýnda düzenlenecek.

Ýlçe esnafý, Belediye ve resmi kuruluþlar festivalin sorunsuz ve baþarýlý geçmesi için çalýþmalarýna devam ediyorlar. Belediye Baþkanlýðý Atatürk Caddesine Atatürk büstü yaptýrdý. Ayrýca orta refüjlerindeki direklere Türk Bayraðý ve Festival logolu Bayraklar asýldýðý, yine ayný yerde bulunan elektrik direklerine Mengen'in M harfinin ýþýklandýrýlarak takýldýðý görüldü. Yurt içinden ve dýþýndan çok sayýda davetlinin katýlacaðý Festivalimize tüm halkýmýzý davet ediyoruz.

 Festival programý þöyle:

20.06 2008-CUMA

16:00 - Festival Baþlangýcý ve Folklor Gösterileri(Belediye Terminali

19:30 - Konser-I (Kültür Bakanlýðý Sanatçýlarý)

21.06.2008- CUMARTESÝ

10:00 -Kortejin Dörtyol Mevkiinden Hareketi. -Çelenk konulmasý, saygý duruþu, Ýstiklal Marþý.

11:00 -Protokol konuþmalarý.

11:30 -Yerli ve yabancý folklor gösterileri.

12:00 -Yarýþmalar -Bayanlar Arasý Yöresel Yemek Yarýþmasý. -Genç Aþçýlar Yemek Yarýþmasý 12:30 - Protokol ve Ana Sponsora Þilt verilmesi.

13:30 - Standlarýn açýlýþý.

14:00 - Protokol yemeði.

19:30 - Konser.II ( Funda ARAR) -Ödül ve þilt verilmesi.

24:00 - Havai fiþek ve lazer gösterileri. 22.06.2008 PAZAR

12:00 - Folklor gösterileri.

17:00 - Sportif Yarýþmalar -Uluslararasý Bisiklet yarýþmasý. -Futbol Maçý

19:00- Konser-III (Yerel Sanatçýlar) - Ödül ve Þilt Töreni

24:00- Havai fiþek gösterileri

- Kapanýþ.

Güneþin yaþamýmýz için yararlý etkileri olduðunu tartýþamayýz. Yeryüzüne ulaþan güneþ ýþýnlarýnýn en önemli faydalarýný D vitamini sentezi, çeþitli zararlý mikroorganizmalarýn yok edilmesi, psikolojimiz üzerine olan pozitif etkileri olarak sayabiliriz. Dermatologlar uzun yýllardýr hastalarýna güneþten kaçýnmalarýný ya da sýnýrlý temasta bulunmalarýný öneriyor. Çünkü solar radyasyon deri kanserlerinin, eksojen deri yaþlanmasýnýn ve düzensiz pigmentasyonun baþlýca nedeni. Dermatologlarýn toplumu eðitme çabalarýna karþý deri kanseri çok hýzlý artýþ gösteriyor. Bronzlaþma tüm dünyada ve toplumumuzda saðlýklý bir görünüm ile iliþkilendirilse de dermatologlar için bronzluðun anlamý deri hasarý! Güneþe maruz kaldýðýmýzda deri kendini korumak için melenositlerini ve melanosit içindeki pigment hücrelerini büyüterek kendini korumaya çalýþýr. Sonuç olarak bronzlaþma derinin kendini koruma yöntemidir. Deri ne kadar bronz ise o kadar hasar almýþ demektir. 

Güneþ ýþýnlarýnýn derideki etkileri nelerdir?
Güneþ ýþýnlarýndan bize zararlý olanlarý ultraviyole (Morötesi) ýþýnlarýdýr. Ultraviyole ýþýnlarýnýn 3 çeþidi vardýr; A, B ve C. Ultraviyole C dünyaya ulaþmaz. Ultraviyole ýþýnlarýnýn %95 ni oluþturan ultraviyole A bronzlaþmadan sorumludur ve camdan geçer. Ozon tabakasý tarafýndan filtre edilemez. Ultraviyole B ýþýný ise güneþ yanýklarýndan ve cildin yaþlanmasýndan sorumlu olmakla beraber asýl tehlikesi kanserojen olmasýdýr. Yani cilt kanserine yol açmasýdýr. Ozon tabakasý tarafýndan filtre edilir ve camdan geçemez.
Güneþ ýþýnlarýnýn zararlarýný þu þekilde sýralayabiliriz:

1. Güneþ yanýðý yapar
2. Geçici olarak baðýþýklýk sistemini baskýlar.
3. Güneþ ýþýnýna duyarlý cilt hastalýklarýný alevlendirir.
4. Derinin destek dokularýna zarar vererek deride kýrýþýklýða yol açar.
5. Deride melanin  pigmentinin artmasýna yol açarak deriyi koyulaþtýrýr.
6. Gözde katarakt oluþumuna yol açar.
7. Deri kanserlerine yol açar.

Bunlarýn yanýnda diðer etkilerini de þöyle sýralayabiliriz :
Deride lekeler, çillenme, deride kalýnlaþma ve kabalaþma, erken yaþlanma, ince damarlarýn oluþmasý, deri esnekliðinin kaybolmasý ve deri kanserleridir. Güneþin deri üzerindeki kronik etkilerini fotoyaþlanma ve deri kanserleri olarak ta özetleyebiliriz.

Deri kanserlerinin tam oluþma mekanizmasý bilinmemekle beraber tüm deri kanserlerinin güneþ ile iliþkili olduðu bir gerçektir. Özellikle açýk tenli insanlarda güneþ hasarýnýn oraný çok yüksektir. ABD’de beyaz ýrkta siyak ýrk’a göre cilt kanserleri 15 kat daha fazla görülüyor. Cilt kanserlerinin % 80’ni kronik olarak güneþe maruz kalan lokalizasyonlarda görülür. ABD’her yýl bir milyon yeni melanom dýþý deri kanseri tanýsý konuluyor.

Güneþ ýþýnlarýnýn deride oluþturduðu etkiler deri tiplerine göre farlýlýk gösterir mi?
UV ýþýnlarýnýn deride oluþturduðu etkiler deri tiplerine göre deðiþiklik gösterir. Oluþan etkiler derinin melanin miktarý ve güneþe maruz kaldýktan sonra melanin üretebilme kapasitesine göre farklýlýklar gösterir.Hem akut etkiler hem de kronik etkiler açýk tenli ciltlerde daha fazla olur. Standart olarak beþ tip deri vardýr.

• Tip I deri: Kolay yanar, asla bronzlaþmaz.
• Tip II deri: Genellikle yanar, seyrek olarak bronzlaþýr.
• Tip III deri: Hafif yanar, genellikle bronzlaþýr.
• Tip IV deri: Çok nadiren yanar, her zaman iyi bronzlaþýr.
• Tip VI deri: Asla yanmaz güneþe duyarsýzdýr, siyah ýrk.

Güneþ ýþýnlarýnýn zararlý etkilerinden nasýl korunmalýyýz?
Güneþin akut ve kronik zararlý etkilerine maruz kalmamak için yaþamýn her döneminde güneþten korunmak için bunun bir yaþam biçimi olarak benimsenmesi gerekir. Çocuklarýn, yaþlýlarýn ve açýk tenlilerin güneþten korunmak konusunda özellikle duyarlý olmasý gerekir. Yaþam boyu aldýðýmýz güneþ miktarýnýn % 80’nini yaþamýmýzýn ilk 18 yýlýnda alýr. Çocukluk ve ergenlik dönemlerinde oluþan akut, ciddi güneþ yanýklarýnýn yaþamýnýzýn ileri dönemlerinde oluþacak cilt kanserleri için önemli bir risk faktörü oluþturduðu unutulmayýn. Güneþten korunma yöntemlerinin hiç biri % 100 koruyucu deðildir. O yüzden koruyucu önlemlerin hepsini beraber uygulayýn.

• Uygun giysiler kullanýn: Geniþ kenarlý þapka, gözlük, sýký dokunmuþ, açýk renkli giysiler
• 11-15 gibi güneþ ýþýnlarýnýn yeryüzüne dik geldiði saatlerde güneþ ýþýnlarýna maruz kalmayýn
• Yaz aylarýnda herkes, özellikle açýk tenli kiþiler gün örtüsü denilen güneþ koruyucu ürünleri kullanmalý.

Güneþ koruyucular etki mekanizmalarýna göre 3 grupta incelenir.

1. Kimyasal koruyucular: UV ýþýnlarýný absorbe eder ve deriye giriþini engellerler (PABA, PABA esterleri, sinnematlar, salisilatlar, benzofenon)
2. Fiziksel koruyucular: UV ýþýnlarýný yansýtma ve daðýtma mekanizmasý ile etki ederler. (çinko oksit, titanyom dioxside, kaolin) Opak olduklarý için kozmetik kullanýmlarý zordur.
3. Kombine koruyucular: Kimyasal ve fiziksel koruyucularýn kombine edilmesi ile oluþurlar.

Güneþ koruyucular tüm yaþ gruplarýnda güvenle kullanýlan ürünlerdir. 6 aydan küçük bebekler için titanyum dioxside içeren güneþ koruyucular daha az tahriþ yaptýklarý için tercih edilmelidir.

Ýyi bir güneþ koruyucu hangi özellikleri taþýmalýdýr?

• Kokusuz ve renksiz olmalý
• Suya ve terlemeye dayanýklý olmalý
• Tahriþ edici özellikleri olmamalý
• UVA ve UVB ye karþý koruyucu olmalý

Güneþ koruyucular güneþe çýkmadan 30 dk önce sürülmeli, su, terleme ile etkinliðinin azalacaðýný düþünerek 4 saat ara ile yenilenmeli.

Güneþ koruyucular deri kanserini arttýrýr mý?
Son yýlarda güneþ koruyucularýn deri kanserlerini arttýrdýðýna dair bir takým fikirler tartýþýlýyor. Bunun, güneþ koruyucularýn kullanýlmasýndan çok, bu ürünleri kullananlara güneþ altýnda kalmayý cesaretlendirmesine baðlý olduðu düþünülüyor.

DERÝ KANSERÝ RÝSKÝNE KARÞI DÝKKAT !!!
Her kanserde olduðu gibi deri kanserlerini de erken yakalamak kesin tedavi için çok önemli. Onun için ilk belirtilerde gecikmeden doktora baþvurmak çok önemlidir.

Deri kanserlerinin ilk belirtilerinden bazýlarý þunlardýr:

1. Baþlangýcýndan itibaren 3 hafta geçmesine raðmen iyileþmeyen yaralar.
2. Devamlý kaþýnan, kabuklanan, kanayan leke veya yaralar.
3. Büyüklüðü, kalýnlýðý, yapýsý deðiþen, kenarý düzensizleþen benler ve kahverengi lekeler.
4. Rengi çok kýsa sürede koyulaþan, büyüyen, kaþýnan ve üstündeki pürtüklenmesi arttan benler.

Yukarýdaki belirtilerden biri veya birkaçý görüldüðünde en kýsa zamanda bir cildiye Uzmanýna gözükmek erken taný ve tedavi açýsýndan önemli avantajlar saðlayabilir.

Solaryum zararlý mý?
Solaryumlar suni UVA lambalarý içerir. Suni UV lambalarý da güneþ ýþýnlarýna göre 26 kat daha fazla zararlý ýþýnlar içerir. Solaryum kronik güneþ etkileri olan fotoyaþlanma ve deri kanseri oluþumuna neden olur.

Otobronzlar zararlý mý?
Otobronzlar, dihidroksiaseton içeren kozmetik ürünleridir. Derideki bazý proteinlerle birleþerek deriye bronz görüntüsü verirler. Bu ürünlerin güneþten koruma özellikleri yoktur. Ayrýca mutlaka beraberinde ilave güneþ koruyucular kullanýlmasý gerekir.

Kaynak: e-kolay Saðlýk